Η περίοδος της εγκυμοσύνης συνοδεύεται από πληθώρα αλλαγών στο σώμα της γυναίκας, τόσο σωματικών όσο και ορμονικών. Ωστόσο, πέρα από το σώμα, οι μεταβολές αυτές επεκτείνονται και στο ίδιο το τριχωτό της κεφαλής. Πόσες γυναίκες άραγε έχουμε ακούσει να λένε ότι αφού γέννησαν, τα μαλλιά τους έπεφταν σε τούφες; Η τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη γνωρίζουμε πως όσο κοινή, άλλο τόσο αγχωτική είναι. Παρότι πολλές νέες μητέρες τρομάζουν βλέποντας μεγάλες ποσότητες μαλλιών να πέφτουν λίγους μήνες μετά τη γέννα, η αλήθεια είναι πως πρόκειται για ένα απολύτως φυσιολογικό και προσωρινό φαινόμενο. Πάμε να δούμε όμως τι ισχύει και τι μπορούν να κάνουν οι νέες μανούλες για να διασφαλίσουν την πυκνότητα των μαλλιών τους.

Γιατί τα μαλλιά είναι πιο πλούσια στην εγκυμοσύνη;

Κατά τη διάρκεια της κύησης, το σώμα βιώνει σημαντικές ορμονικές προσαρμογές. Τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης αυξάνονται ραγδαία, κάτι που επιδρά ευεργετικά στον κύκλο ζωής των μαλλιών. Οι τρίχες παραμένουν για μεγαλύτερο διάστημα στη φάση ανάπτυξης (αναγενής φάση), γεγονός που καθυστερεί τη φυσιολογική πτώση τους. Το αποτέλεσμα είναι μαλλιά πιο πυκνά, λαμπερά και γεμάτα ζωντάνια. Εύκολα θα λέγαμε πως αυτή η κατάσταση είναι μία από τις πιο ευχάριστες «παρενέργειες» της εγκυμοσύνης.

Τι προκαλεί την τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη;

Μετά τον τοκετό, τα επίπεδα των οιστρογόνων πέφτουν απότομα, καθώς το σώμα προσπαθεί να επανέλθει στη φυσιολογική του ορμονική ισορροπία. Αυτή η ξαφνική μεταβολή οδηγεί πολλά θυλάκια μαλλιών να περάσουν ταυτόχρονα από τη φάση ανάπτυξης στη φάση ηρεμίας (τελογενής φάση). Λίγους μήνες αργότερα, τα μαλλιά που είχαν «παραμείνει» στο κεφάλι όλο το διάστημα της εγκυμοσύνης, πέφτουν σχεδόν ταυτόχρονα. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως διάχυτη αλωπεκία μετά τον τοκετό ή μεταγεννητική τριχόπτωση.

Το φαινόμενο κορυφώνεται συνήθως 3 έως 6 μήνες μετά τη γέννα, με τις περισσότερες γυναίκες να παρατηρούν την κατάσταση να εξασθενεί σταδιακά μέχρι τον πρώτο χρόνο ζωής του μωρού.

Είναι επικίνδυνη ή μόνιμη η τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη;

Όχι. Η τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη δεν προκαλεί μόνιμη απώλεια μαλλιών. Πρόκειται για φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού στην ορμονική μεταβολή και συνήθως αυτοπεριορίζεται χωρίς θεραπεία. Οι τρίχες που πέφτουν αντικαθίστανται από νέες, καθώς οι θύλακες παραμένουν ενεργοί. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος πανικού, ακόμη κι αν το φαινόμενο φαίνεται έντονο ή τρομακτικό.

Ποιοι παράγοντες μπορούν να εντείνουν την τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη;

Παρότι το φαινόμενο είναι συνήθως παροδικό, υπάρχουν παράγοντες που μπορεί να το επιδεινώσουν ή να το παρατείνουν. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• Έλλειψη σιδήρου: Κατά την εγκυμοσύνη, ο οργανισμός καταναλώνει σημαντικά αποθέματα σιδήρου για την ανάπτυξη του εμβρύου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία.
• Επιλόχεια θυρεοειδίτιδα: Εμφανίζεται σε ποσοστό περίπου 7% των νέων μητέρων και προκαλεί ορμονικές διαταραχές που επηρεάζουν την τριχοφυΐα.
• Άγχος και κόπωση: Η προσαρμογή στη νέα καθημερινότητα, η έλλειψη ύπνου και το στρες μπορούν να εντείνουν το φαινόμενο.
• Ορμονικές διαταραχές ή θηλασμός: Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, τα επίπεδα ορμονών παραμένουν ελαφρώς διαφορετικά, καθυστερώντας μερικές φορές την επαναφορά του κύκλου ανάπτυξης των μαλλιών.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διάγνωση γίνεται με απλή κλινική εξέταση από δερματολόγο ή εξειδικευμένο ιατρό. Ο γιατρός αξιολογεί την πυκνότητα των μαλλιών, την κατανομή της πτώσης και τη συνολική υγεία του τριχωτού. Αν η απώλεια είναι έντονη ή παρατεταμένη, μπορεί να ζητηθούν αιματολογικές εξετάσεις για έλεγχο θυρεοειδούς, σιδήρου, φεριτίνης και βιταμινών.

Σε ειδικές περιπτώσεις πραγματοποιείται τριχοριζόγραμμα, εξέταση που μελετά τη μορφολογία και τον κύκλο ζωής των θυλάκων. Η εξέταση αυτή διενεργείται προκειμένου να διαπιστωθεί αν η τριχόπτωση σχετίζεται αποκλειστικά με τον τοκετό ή υπάρχουν άλλες αιτίες.

Πόσο διαρκεί η τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη;

Η πτώση των μαλλιών ξεκινά συνήθως δύο με τρεις μήνες μετά τον τοκετό και μπορεί να διαρκέσει έως και έξι μήνες. Στις περισσότερες γυναίκες, τα μαλλιά επιστρέφουν στην αρχική τους πυκνότητα μέσα στον πρώτο χρόνο. Αν, ωστόσο, η απώλεια επιμένει πέραν των δώδεκα μηνών, είναι απαραίτητη η αξιολόγηση από ειδικό.

Επηρεάζει ο θηλασμός την τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη;

Ο θηλασμός φαίνεται να καθυστερεί την εμφάνιση της τριχόπτωσης μετά την εγκυμοσύνη, καθώς τα επίπεδα των ορμονών παραμένουν σχετικά αυξημένα για όσο διαρκεί η γαλουχία. Έτσι, κάποιες μητέρες παρατηρούν την έντονη απώλεια μαλλιών μόνο μετά τη διακοπή του θηλασμού, όταν οι ορμόνες επανέρχονται πλήρως στα φυσιολογικά επίπεδα.

Μπορώ να την προλάβω ή να τη μειώσω;

Αν και δεν υπάρχει τρόπος να αποτραπεί εντελώς η φυσιολογική τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη, υπάρχουν πρακτικές που βοηθούν στη μείωση της έντασής της:

• Ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε σίδηρο, ψευδάργυρο, βιταμίνες Β και πρωτεΐνες.
• Επαρκής ενυδάτωση και ξεκούραση, που στηρίζουν την αναγέννηση των κυττάρων.
• Απαλή φροντίδα μαλλιών, με αποφυγή έντονης θερμότητας από σεσουάρ ή πρέσες.
• Συμπληρώματα βιταμινών, εφόσον συστηθούν από γιατρό, ειδικά κατά τον θηλασμό.
• Μασάζ στο τριχωτό της κεφαλής, το οποίο ενισχύει τη μικροκυκλοφορία και διεγείρει την ανάπτυξη νέων τριχών.

Νεότερες ιατρικές θεραπείες και τεχνολογίες

Η σύγχρονη δερματολογία προσφέρει αποτελεσματικές επιλογές αντιμετώπισης για γυναίκες που αντιμετωπίζουν παρατεταμένη τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη. Μία από τις πλέον καινοτόμες μεθόδους είναι η αυτόλογη μεσοθεραπεία μαλλιών. Κατά τη θεραπεία αυτή χρησιμοποιείται πλάσμα από το ίδιο το αίμα της ασθενούς, εμπλουτισμένο με ευεργετικά συστατικά που διεγείρουν την αναγέννηση των τριχοθυλάκων.

Επιπλέον, εξειδικευμένα σκευάσματα με αμινοξέα, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, ψευδάργυρο και φυτοοιστρογόνα μπορούν να ενισχύσουν τη δομή της τρίχας και να επιταχύνουν την αποκατάσταση της πυκνότητας.

Πώς επηρεάζει αυτή η κατάσταση την ψυχοσύνθεση της νέας μανούλας

Δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ο ψυχολογικός αντίκτυπος της τριχόπτωσης μετά την εγκυμοσύνη. Για πολλές γυναίκες, η απώλεια μαλλιών σχετίζεται με την εικόνα και την αυτοπεποίθησή τους, ειδικά σε μια περίοδο ήδη φορτισμένη συναισθηματικά. Η ενημέρωση, η υποστήριξη από ειδικούς και η κατανόηση ότι το φαινόμενο είναι προσωρινό, βοηθούν σημαντικά στη διαχείριση του άγχους.

Πότε οι γυναίκες είναι καλό να ζητήσουν ιατρική βοήθεια

Είναι σημαντικό οι γυναίκες που πρόσφατα έφεραν ένα μωρό στον κόσμο και αντιμετωπίζουν τριχόπτωση να απευθυνθούν σε ειδικό αν:

• Η τριχόπτωση παρατείνεται πέραν των 12 μηνών
• Εμφανίζονται περιοχές έντονης αραίωσης
• Η τριχόπτωση συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα όπως κόπωση, ευερεθιστότητα ή μεταβολές βάρους.

Τα συμπτώματα αυτά ενδέχεται να υποκρύπτουν θυρεοειδική δυσλειτουργία ή άλλη ορμονική ανισορροπία.

Εν κατακλείδι, η τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη είναι ένα φυσιολογικό και προσωρινό φαινόμενο, αποτέλεσμα της απότομης ορμονικής μεταβολής που προκύπτει μετά τον τοκετό. Παρότι μπορεί να προκαλεί ανησυχία, η απώλεια μαλλιών είναι αναστρέψιμη και τα μαλλιά ανακτούν σταδιακά τη δύναμη και τη ζωντάνια τους. Με σωστή διατροφή, υπομονή, ήπια φροντίδα και ιατρική καθοδήγηση όπου χρειάζεται, κάθε γυναίκα μπορεί να δει την τριχοφυΐα της να επανέρχεται στο φυσιολογικό, αφήνοντας πίσω το προσωρινό αυτό στάδιο της μητρότητας. Η Δερματολόγος Δρ. Άουρα Υφαντή μπορεί να καθοδηγήσει κάθε γυναίκα που αντιμετωπίζει τριχόπτωση μετά την εγκυμοσύνη στην εύρεση της κατάλληλης λύσης που θα επαναφέρει την πυκνότητα και τη ζωντάνια των μαλλιών της.